Belichtingsparameters - Diafragma

Ik ben me ervan bewust dat volgende informatie ongetwijfeld door iedereen die op deze blog terecht komt, reeds geweten is. Maar voor de zekerheid wou ik het toch vermelden, you never know. Een fototoestel heeft licht nodig om een foto te maken. Hoe dit licht binnen komt en meer bepaald hoeveel licht er binnen komt, wordt door twee parameters bepaald. De sluiter en het diafragma. Beiden kunnen ervoor zorgen dat er meer of minder licht binnen valt en beiden kunnen ze het eindresultaat (de foto) behoorlijk beinvloeden.

Het diafragma of ook wel eens de opening genoemd, is exact wat het laatste suggereerd. Het is een systeempje wat uit lamellen bestaat, deze lamellen kunnen naar buiten of naar binnen gedraait worden, waardoor er een groot of klein gat ontstaat. Het spreekt voor zich dat een klein gat minder licht doorlaat dan een groot gat. Wat niet zo vanzefsprekend is, is dat de waarde die gebruikt wordt om het diafragma aan te duiden net het omgekeerde doet vermoeden. De kleinste waarde is de grootste opening en omgekeerd.

Theoretisch kan de waarde variëren van 1 tot oneindig. De waarde geeft aan hoeveel licht er verloren gaat. Diafragma 1 wil zeggen 1 op 1, wat in het objectief valt zal ook de film/sensor bereiken. In de praktijk kom je geen objectieven tegen met een f waarde van 1, Deze objectieven kunnen voorlopig en wellicht nooit gemaakt worden, ze zouden sowieso niet betaalbaar zijn, niet voor mij althans.

De f-waarden die je normaal op ieder toestel tegenkomt vind je hieronder terug.

1 - 1,4 - 2 - 2,8 - 4 - 5,6 - 8 - 11 - 16 - 22 - 32

Hou er wel rekening mee dat je met het materiaal dat je hebt wellicht niet al deze waarden zult zien. Op het objectief is meestal aangegeven wat de groots mogelijk opening is (dus het kleinste getal).

Wat willen deze getallen nu zeggen? Zoals gezegd is het getal de verhouding van de hoeveelheid licht die in het objectief valt tov de hoeveelheid licht dat uiteindelijk op de film/sensor valt. Elke opeenvolgende waarde in de lijst is een stop oftewel een halvering/verdubbeling van de hoeveelheid licht. Bij diafragma 1,4 valt er dubbel zoveel licht op de film/sensor als bij diafragma 2.

Deze getallen vinden hun oorsprong in de wiskunde. De getallen zijn de factoren waarmee je de straal van de cirkel moet delen om tot een halvering van het oppervlakte van de cirkel te komen.

Hoe kan het diafragma het resutlaat van onze foto beinvloeden? Het diafragma bepaald naast de hoeveelheid binnenvallend licht ook de scherptediepte van de foto. Hoe groter het diafragma, hoe kleiner de f waarde hoe kleiner de scherptediepte.
Het diafragma is niet de enige parameter die invloed heeft op de scherptediepte, maar hierover later meer.